Een moNUment met een Bom als molenaar

De Westlander en zijn moNUment: De Korenmolen ‘Windlust’ in Wateringen (2) 

Korenmolen Windlust ca. 1910

Korenmolen Windlust ca. 1910

In de rubriek ‘De Westlander en zijn moNUment’ staan karakteristieke en herkenbare bouwwerken in Westland centraal. Zowel het verleden als het heden worden in dít artikel belicht; vandaar ‘moNUment’. Dit keer: Korenmolen Windlust in Wateringen. Dit deel is het vervolg op het artikel van vorige maand. Een uitgebreidere versie van dit artikel leest u op www.monumentaalwestland.nl (klik op ‘Westlandse monumenten’) en/of op www.hethelewestland.nl (zoek op ‘monument’).

De geschiedenis van de Westlandse familie Bom begint bij Jacob Willemszoon en zijn jongere zus Jannetje Willemsdochter Bom. Jacob en Jannetje zijn de eerste ‘Bommen’ die het molenaars vak gaan uitoefenen. Jacob zat met zijn vrouw Maria Jansdochter van Alenburgh op de korenmolen in ‘s-Gravenzande, genaamd ‘De Voormolen’. Zoon Jan Jacobszoon en later kleinzoon Jacob Janszoon volgden hem op. Jannetje zat met haar man Cornelis Corneliszoon van Veen op de molen in Monster ‘De Vier Winden’.

Korenmolen De Windlust onttakeld juli 1962

Korenmolen De Windlust onttakeld juli 1962

Omdat haar man 7 jaar na de aankoop van de molen al kwam te overlijden, verhuurde Jannetje de molen tijdelijk aan neef Jacob Arentszoon Bom, die gehuwd was met Crijntie Huybregts van Duynstee. In 1689 werd Willem Corneliszoon van Veen 15 jaar en kennelijk oud genoeg om als molenaar zelfstandig te kunnen werken. Jannetje moest wel vaak de hypotheek op de molen verzwaren om alle lasten te kunnen blijven betalen. Willem huwde in 1697 met Neeltje Leendersdochter van der Schilde, die datzelfde jaar nog kwam te overlijden. 2 jaar later droeg hij en zijn moeder Jannetje de molen over aan neef Willem Flore Bom. Willem van Veen werd daarna tuinder in ‘s-Gravenzande. Willem Bom verkocht de molen in 1718 aan Hendrik Holierhoek. Willem Bom pachtte daarna van 1719 tot 1723 de korenmolen in Loosduinen, deze viel in die periode ook onder Monsterambacht.

Ca 150 jaar later

Oorspronkelijke fundering van de ondermolen

Oorspronkelijke fundering van de ondermolen

Met de aankoop van de molen Windlust door Cornelis Nicolaas (Kees) Bom, kregen we na 150 jaar en negen molenaars Bom, weer een molenaar uit deze familie. Met deze aankoop dienden zich op termijn ook weer negen molenaars aan. De broer van Kees, Willem werd molenaarsknecht op Windlust. Kees Bom (1880-1967) was gehuwd met Anna Hendrica Maria Haagen (1880-1967). Zij kregen negen kinderen waarvan zes zonen, die allen grote interesse in de molen hadden. Arnold kwam echter op 17 jarige leeftijd te overlijden aan tuberculose evenals zijn zus Anna, die 16 jaar werd. De broers Henk, Wim, Coen, Jan en Bert Bom kunnen we allen tot de oudmolenaars van Windlust rekenen.

De nog zichtbare fundering van de Midden Molen

De nog zichtbare fundering van de Midden Molen

Wim was de laatste uit de rij die 10 december vorig jaar op ruim 100-jarige leeftijd kwam te overlijden. En het waren wel deze mannen die het de ‘Stichting Vrienden van de Wateringse Molen’ mogelijk maakte, 100 jaar nadat deze door Cornelis Persoon was opgebouwd, aan een nieuwe periode te gaan werken, wat de molen betreft. Drie jaar later kon de vlag op 1 mei 1972 in top, toen het bestuur van de molen deze weer volledig in gebruik kon nemen. Nu hebben nog twee neven Cees Bom (59) en Frans Bom (60), beide ook molenaars en wonend in de twee molenaarswoningen naast de molen, de leiding over de meel- en diervoederhandel die zich nog steeds in de molen bevindt.

Rijksmonument
Sinds de eeuwwisseling staat de molen bij de Rijksdienst bekend als Rijksmonument nr. 38408. Verschillende reparaties en een restauratie in 1993 heeft de molen Windlust sinds 1972 moeten ondergaan om haar in goede vorm te houden.

Fundering van de middenmolen.

Fundering van de middenmolen.

En naar schatting heeft de molen sindsdien ruim 12,5 miljoen omwentelingen kunnen maken en vormt steeds het schitterende decor vanaf het Hofpark, het groene hart van Wateringen. Vanaf 1972 werd en wordt zij bediend door opvolgende en enthousiaste vrijwillige molenaars, als Gerard Barendse, Kees Franken, George Middendorp, Wim van Uffelen en Peter van Sloten.

En dan te bedenken dat het voormalige grondgebied van Wateringen vroeger wel acht molens telde, de twee molens van Kwintsheul tellen hierin niet eens mee. Dat waren achtereenvolgens de Wateringveldse Molen, die aan de Zweth stond, de oude Wateringveldse molen die op de kruising nabij de Zweth en de Dorpskade stond. Een ondermolen, nabij de rotonde Dorpskade bedrijventerreinen en een middenmolen nabij de kruising Dorpskade en de Middenweg. Deze laatste drie molens vormden de zogenaamde driegang. Verder kende men de Wipmolen op de kruising Oosteinde met de Tomatenlaan en twee houtzaagmolens aan het Oosteinde nabij de Laan van Scheltema en daarbij molen Windlust. De ondermolen en middenmolen langs de Dorpskade van de driegang functioneren nog steeds, de ondermolen staat sinds 1894 in Elspeet en heet molen de Hoop. De middenmolen staat sinds 1893 in Zeilberg gemeente Deurne.

Vogelvlucht rond de molen.

Vogelvlucht rond de molen.

Wilt u reageren op dit artikel of bent u ook bezitter of bewoner van een gemeentelijk monument? Mail dan naar pamvdvalk@gmail.com. Deze rubriek kwam tot stand in samenwerking met de monumentencommissie van de gemeente Westland. Bronnen: Wateringen afstudeerwerk TU-Delft geschreven door Joseph Tae-guan Yo en Piet van der Valk in 1981. De korenmolen Windlust in Wateringen door Aart Struijk uit het Historisch Jaarboek Westland 2011. Het geslacht Bom, bakermat in het Westland van Diny Bom en Carla Drubers. George Middendorp en Peter van Sloten en de info van het internet o.a. Wikipedia

Eerder verschenen in “Het Hele Westland”, http://www.hethelewestland.nl