Overtourism Kinderdijk

Zonder toeristen kan de Kinderdijk niet blijven bestaan, maar 600.000 bezoekers versus 60 bewoners, het zijn er veel te veel, zeggen de bewoners. En daarom tijd voor actie.

De bewoners voelen zich steeds vaker een vreemde in hun eigen huis, en op eigen erf. De bewoners willen niet van het toerisme af, want niemand betwist dat het toerisme belangrijk is, het is zelfs hard nodig. Het dilemma van Kinderdijk zien we ook bij andere toeristische hotspots zoals in Barcelona, Amsterdam, Venetië: Als er teveel toerisme komt gaat het karakter verloren, zo ook in Kinderdijk.

De toeristen zijn heel belangrijk voor het gebied, maar het worden er veel te veel. Zo verliest het zijn karakter. In 2010 is er voor dit gebied een ondernemingsplan geschreven waarin stond dat het gebied maximaal 400 duizend bezoekers per jaar kon hebben. Nu komen er al 600 duizend en liggen er plannen klaar voor 850 duizend.’

De boosheid van de bewoners richt zich op de directie van de Stichting Werelderfgoed Kinderdijk SWEK, de beheerder van het gebied. ‘Die stichting wil alleen maar groeien’, zegt Klapwijk, initiatiefnemer van #overtourism. Hij somt op: tot voor kort was er één museummolen, nu twee, een derde is aangekondigd. ‘Straks moeten we allemaal weg en worden alle molens musea’, schertst een ander. Het aantal parkeerplaatsen wordt fors uitgebreid, vooral het aangekondigde parkeerterrein voor 70 bussen jaagt de bewoners angst aan. Meer bruggen, meer rondvaartboten, meer bezoekerscentra.

Dat de toeristen hard nodig zijn, betwist niemand. In 2010 ging de SWEK nog bijna failliet omdat de inkomsten uit het toerisme niet opwogen tegen de kosten van het onderhoud van de molens.

Maar de bewoners denken dat de stichting nu steenrijk aan het worden is. Uit het jaarverslag blijkt dat de stichting de afgelopen jaren telkens 4,3 miljoen euro binnenhaalde aan toegangsgelden, parkeergelden, betalingen van aanmerende cruiseschepen, en de verkoop van souvenirs. In twee jaar tijd hield de stichting daarvan 2,5 miljoen euro over, die werd toegevoegd aan de reserves. Maar, zegt directeur Cees van der Vlist, ‘we hebben nu een mooie reserve, maar als we volgend jaar een aantal geplande bouwprojecten hebben betaald, staan de reserves weer op nul.’

Directeur Johan Mellegers ontkent dat hij vooral bezig is steeds meer toeristen te trekken. Die tweede aanlegplaats voor cruiseschepen, zegt hij: geen sprake van. Plannen voor 850 duizend toeristen per jaar? Die zijn er niet. Die parkeerplaats voor bussen? Een tijdelijke oplossing; later moeten er elektrische shuttlebusjes komen uit Alblasserdam.

Volgens Mellegers is er iets heel anders aan de hand. ‘De bewoners zijn onderling zeer verdeeld.’ Hij heeft vooral bedenkingen bij de positie van Peter Paul Klapwijk, de initiatiefnemer van de kaartenactie. Klapwijk staat namens Progressief Molenlanden kandidaat voor de gemeenteraad van de nieuwe gemeente Molenlanden, waarvoor op 21 november de verkiezingen waren. ‘Dit is voor hem een politieke actie, om in de gemeenteraad te komen.’

Klapwijk moet er van zuchten. Het klopt: hij staat op de lijst. ‘Dat is omdat ik in de gemeenteraad aandacht wil hebben voor de problemen op Kinderdijk, niet andersom.’ En dat de bewoners verdeeld zouden zijn? ‘Ze noemen dit gebied wel het wespennest. Maar op dit punt, de overlast, zijn we het praktisch allemaal eens. En trouwens, we hebben gewoon een bewonerscommissie, die in september nog met de directie heeft gesproken. De conclusie was toen dat we dat vaker zouden doen.’

Foto: Kinderdijk