Een molen is niet gemaakt om stil te staan.

Retranchement – Standaardmolen

Het gaat niet goed met het oude windmolenbestand in het westen van Zeeuws-Vlaanderen. Drie van de zeven molens staan noodgedwongen stil. En zeker voor molens geldt: stilstand is achteruitgang.

Het betreft de molens in Retranchement, Nieuwvliet en Biervliet. Verschillende omstandigheden liggen eraan ten grondslag dat ze al maanden niet meer draaien.

De vang, de rem van de speciale houten standerdmolen in Retranchement, is sinds september of oktober kapot, laat molenaar Bram Voogdt weten. ,,Zonder vang kun je niet draaien. Dat is te gevaarlijk, als opeens een harde wind opsteekt en je de molen niet kunt stoppen.”

Biervliet de Harmonie

Wiekenroeden
In Nieuwvliet speelt een landelijk probleem. Vorig jaar april zijn door heel Nederland molens stilgelegd, omdat ze zijn uitgerust met deelbare wiekenroeden. ,,Ze zijn met bouten aan elkaar verbonden”, vertelt vrijwilliger Jaap Fremouw. ,,Bij twee molens in den lande zijn die bouten gebroken, waarop is besloten dat alle molens met deelbare roeden niet meer mogen draaien.”

De molen in Biervliet is vorig jaar stilgelegd op last van de gemeente Terneuzen, omdat dringend onderhoud nodig is en zonder ingrijpen gevaarlijke situaties kunnen ontstaan. Stichting Behoud Monumenten Biervliet is voorzichtig bezig een oplossing hiervoor te vinden. De molen in Biervliet is familiebezit. Onbekend is wanneer die weer in bedrijf kan komen.

Nieuwvliet Molen Nieuwvliet

Wat dat betreft ziet het er voor de molen in Nieuwvliet, eigendom van Stichting Molen Nieuwvliet, rooskleuriger uit. De Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed die eerder het gebruik van deelbare roeden heeft aanbevolen, is ‘na veel gedoe’ bereid de vervangingskosten op zich te nemen, aldus Fremouw. Hij hoopt dat het ‘nog dit jaar’ lukt om nieuwe roeden te plaatsen. ,,We hebben ze al besteld bij een molenmaker, maar ze hebben het allemaal erg druk.” Dat de molen stilligt, is voor Stichting Molen Nieuwvliet een financiële tegenvaller. Zij loopt de provinciale subsidie per omwenteling mis. ,,En”, vertelt Fremouw, ,,we krijgen minder vrijwillige bijdragen, omdat de aanloop veel kleiner is.”

Toeristenseizoen
De molen in Retranchement is eigendom van de gemeente Sluis. Molenaar Voogdt zegt ‘al zo vaak gevraagd te hebben’ wanneer Sluis een investeringsbeslissing neemt. Wethouder Peter Ploegaert meldt ‘binnenkort een voorstel te verwachten’. Volgens hem moeten er meer werkzaamheden verricht worden dan alleen een reparatie van de vang. ,,Dat maakt het ingewikkelder, maar”, stelt hij, ,,voor de zomer moet de molen kunnen draaien, of zoveel eerder als mogelijk.” Voogdt is daar blij mee met het oog op het toeristenseizoen. ,,Want zodra de molen draait, komen er mensen. Een molen is ook niet gemaakt om stil te staan.

Foto’s (foto: Donald Vandenbulcke)